Nieuws

FLITS : Milieu/Preventieflits november 2016

Registratie biociden uit gesloten circuit

De Europese biocidenverordening 528/2012 (Verordening 528/2012 van 22/05/2012 betreffende het op de markt aanbieden en het gebruik van biociden, E.P. 27/06/2012) verbiedt het publiek aanbieden van biociden die een hoog gezondheidsrisico inhouden. Het Koninklijk Besluit van 8 mei 2014 (K.B. van 08/05/2014 betreffende het op de markt aanbieden en het gebruiken van biociden, B.S. 08/09/2014) is een aanvulling op deze verordening en streeft een meer geharmoniseerd beleid na op vlak van gebruik van biociden evenals een efficiëntere bescherming van de gezondheid en het leefmilieu. Ook het stelsel van verkoop en het gebruik van gevaarlijke biociden op professionele basis is sterk hervormd. Deze wijzigingen brachten ook nieuwe milieuverplichtingen met zich mee, oa. de registratie van biociden ingedeeld in het gesloten circuit. Eind 2016 zullen vele (professionele) gebruikers van biociden voor het eerst kennis maken met deze registratie.

 

Biociden

 

Biociden zijn de chemisch-synthetische producten die dienen om bepaalde insecten, planten of andere ongewenste organismen te doden en buiten de landbouw gebruikt worden. Bij landbouwkundig gebruik van pesticiden wordt immers naar deze producten verwezen met de term gewasbeschermingsmiddelen. Biociden zijn dus, net zoals de gewasbeschermingsmiddelen, types van pesticiden. Voor de definitie van een biocide conform de huidige wetgeving wordt door het K.B. van 08/05/2014 verwezen naar de Verordening 528/2012. Volgens artikel 3.1.a) van deze verordening zijn biociden:

 

  • alle stoffen of mengsels die, in de vorm waarin zij aan de gebruiker worden geleverd, uit één of meer werkzame stoffen bestaan dan wel die stoffen bevatten of genereren, met als doel een schadelijk organisme te vernietigen, af te schrikken, onschadelijk te maken, de effecten daarvan te voorkomen of op een andere dan louter fysieke of mechanische wijze te bestrijden;
  • alle stoffen of mengsels die worden gegenereerd door stoffen of mengsels die zelf niet vallen onder het voorgaande, en die gebruikt worden met als doel een schadelijk organisme te vernietigen, af te schrikken, onschadelijk te maken, de effecten daarvan te voorkomen of op een andere dan louter fysieke of mechanische wijze te bestrijden.

 

Op basis van hun beoogde doel zijn biociden ingedeeld in 22 productsoorten. In functie van hun werking zijn er 4 hoofdgroepen bepaald:

 

  • Groep 1: desinfecterende biociden

Deze groep bevat biociden type 1 t.e.m. 5. Het betreft producten gebruikt voor desinfectie van zowel menselijke als dierhygiëne, voeding en diervoeders, producten voor desinfectie van oppervlakken die niet rechtstreeks in contact komen met voedingsmiddelen of diervoeders en producten voor desinfectie van drinkwater. 

 

  • Groep 2: beschermende biociden

Deze groep bevat de biociden type 6 t.e.m. 13. Biociden gebruikt in conserveringsmiddelen voor de conservering van verwerkte producten en materialen (geen voedingsmiddelen, diervoeders, cosmetica, geneesmiddelen en medische hulpmiddelen) en slijmbestrijdingsmiddelen gebruikt in industriële processen behoren tot deze types.

 

  • Groep 3: plaagbestrijdende biociden

Tot deze groep behoren de rodenticiden, aviciden, producten ter bestrijding van weekdieren, wormen en ongewervelde dieren die niet onder een andere productsoort vallen, pisciciden, producten voor de bestrijding van geleedpotigen, afweermiddelen en lokstoffen en producten ter bestrijding van andere gewervelde dieren. Het betreft producttypes 14 t.e.m. 20.

 

  • Groep 4: andere biociden

Deze groep omvat type 21 en 22. Het betreft respectievelijk de aangroeiwerende middelen, gebruikt om de groei en afzetting van organismen op in het water gebruikte constructies tegen te gaan en de producten gebruikt bij balsemen en opzetten van dode mensen of dieren.

 

Gesloten circuit

 

Biociden worden op basis van hun risico-evaluatie ingedeeld in het gesloten circuit of het vrij circuit. Aan het gebruik en de verkoop van biociden van het vrij circuit worden geen voorwaarden opgelegd door het K.B. van 08/05/2014. Biociden van het gesloten circuit daarentegen houden een hoog gezondheidsrisico in waardoor o.a. voor het gebruik ervan persoonlijke beschermingsmiddelen vereist zijn. Biociden uit het gesloten circuit zijn daarom voorbehouden voor professionelen en beantwoorden aan één of meer van onderstaande criteria:

 

  • Het biocide bezit hormoon ontregelende eigenschappen
  • Het biocide heeft neurotoxische of –immunotoxische gevolgen
  • Het biocide voldoet aan de criteria om overeenkomstig bijlage XIII bij Verordening (EG) nr. 1907/2006  te worden aangemerkt als PTB (persistente, bio-accumulerende en toxische stof) of als zPzB (zeer persistente en sterk bio-accumulerende stof)
  • Het biocide voldoet aan de criteria van de clp-verordening 1272/2008 voor indeling als:
    • Acute orale toxiciteit categorie 1,2 of 3
    • Acute dermale toxiciteit categorie 1,2 of 3
    • Acute toxiciteit bij inademing (gassen en stofdeeltjes/nevel) categorie 1,2 of 3
    • Acute toxiciteit bij inademing (dampen) categorie 1 of 2
    •  Kankerverwekkend, categorie 1A of 1B
    •  Mutageen categorie 1A of 1B
    • Voor de voortplanting giftig categorie 1A of 1B
  • Het biocide voldoet aan de criteria overeenkomstig Richtlijn 1999/45/EG voor indeling als:
    • Giftig of zeer giftig
    • Kankerverwekkend van categorieën 1 of 2
    • Mutageen van categorieën 1 of 2
    • Voor de voortplanting vergiftig van de categorieën 1 of 2

 

Daarnaast kan een biocide ook ingedeeld zijn in het gesloten circuit als de minister van oordeel is dat het dragen van persoonlijke beschermingsmiddelen de enige manier is om de blootstelling tot een aanvaardbaar niveau te beperken (art 42 van het KB 08/05/2014).

 

Indien u biociden van het gesloten circuit gebruikt of verkoopt dient u zich te registreren. Op het etiket van het product zal meestal niet staan of het om een product gaat uit de gesloten lijst. De verkoper van biociden die ingedeeld zijn in het gesloten circuit heeft de wettelijke verplichting om de klant te informeren over zijn verplichtingen m.b.t. registratie, opleiding, het dragen van PBM, etc. (het betreft de voorwaarden voor gebruik van het product zoals deze vastgelegd zijn in de toelatingsakte of in de aanvaarding van kennisgeving)(art 47 van het KB 08/05/2014). Mocht u geen informatie meegekregen hebben van uw verkoper maar u wenst toch na te gaan of de op uw bedrijf aanwezige biociden onder de registratieverplichting vallen, kan u dit zelf opzoeken. Een lijst met toegelaten biociden (op productnaam, toelatingshouder en toelatingsnummer) en aanduiding van de werkzame stof is terug te vinden via de website van het FOD VVVL (FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu): http://www.health.belgium.be/nl/lijst-van-toegelaten-biociden#2. Deze lijst bevat alle toegelaten biociden en per opgenomen biocide kan teruggevonden worden of het opgenomen is in het “closed circuit” of “free circuit”. Voor elk product dat op deze lijst vermeld wordt, is bovendien een link naar de toelatingsakte en SPC (Summary Product Characteristic) opgenomen. Tot slot bevat de lijst ook de einddatum van de toelating. Indien de einddatum verstreken is of het product niet meer is opgenomen in de meest recente versie van deze lijst, betekent dit dat het product niet meer toegelaten is en dat het dus niet meer op de Belgische markt mag worden verkocht.

Enkel voor biociden - die vallen onder het gesloten circuit - komt er nu een registratieplicht bij. Door dit registratiesysteem krijgt de overheid zicht op het gebruik en de verkoop op de vrije markt van biociden uit de gesloten lijst.

Er zijn echter enkele uitzonderingen op deze regel. Indien een particulier bijvoorbeeld gebruik maakt van biociden van het gesloten circuit in zijn privé-zwembad is registratie niet verplicht maar is wel toegelaten.

 

Registratieverplichting

 

Los van het feit of u biociden uit het gesloten circuit verkoopt of gebruikt, dient u zich te registreren op het moment van verkoop of aankoop. Deze registratie was reeds mogelijk vanaf 20 mei 2016, maar kan nog steeds. Hou er rekening mee dat u eerst een persoonlijk account dient aan te maken, dat vervolgens gevalideerd wordt door de FOD VVVL. Nadien kan het persoonlijk account gelinkt worden aan een bedrijf. Als beheerder van het account kan u meerdere andere collega’s toevoegen die toegang kunnen krijgen tot het registratiesysteem, hiervoor is echter geen validatie noodzakelijk van de FOD VVVL.

De registratieapplicatie is gekoppeld met de Kruispuntbank van Ondernemingen. Deze gekoppelde gegevens kunnen echter niet gewijzigd worden.

 

1.            Verplichtingen als verkoper

Als verkoper dient u per kwartaal de hoeveelheden verkochte biociden aan te geven. U dient op de hoogte te zijn van de verplichtingen rond opslag, transport, opleiding, gebruik, …en u dient deze informatie ook te delen met de aankoper. Indien u het biocide verkoopt aan een niet-professionele geregistreerde gebruiker dient u de nodige informatie over te maken in verband met de noodzakelijke persoonlijke beschermingsmiddelen. Deze PBM’s dient u ook te koop aan te bieden.

 

2.            Verplichtingen als gebruiker

Als gebruiker of aankoper is het van belang dat u zich registreert op het moment van de aankoop van een biocide. Jaarlijks, in het 4e kwartaal, dient u een overzicht in te geven van de aangekochte en gebruikte hoeveelheden.

 

Ingave van gegevens

 

Een kleine 500 biociden zijn op dit moment opgenomen in de lijst van gesloten circuit. Gezien deze naar werking toe ingedeeld zijn in 4 grote groepen van biociden, is de kans zeer reëel dat maar enkele biocides van toepassing zijn op uw bedrijf. Om de onlineapplicatie zo gebruiksvriendelijk mogelijk te maken kan u bepaalde biociden die veelvuldig gebruikt of verkocht worden het label “favoriet” toekennen. Per biocide kunnen details bekeken worden zoals de H/P zinnen, de verplichte PBM’s, eventuele verplichtingen rond opleiding - opslag of transport, de link naar de toelatingsakte van het biocide enz.

 

Belangrijk is dat de gegevens voor kwartaal X dienen ingegeven te zijn tegen de 20e van de maand volgend op kwartaal X. Verkopers en gebruikers van biociden uit het gesloten circuit dienen dus voor 20 januari 2017 aangifte te doen. Als verkoper dient u dus de gegevens van het laatste kwartaal in te geven, als gebruiker dient u opgave te doen van de aangekochte en gebruikte hoeveelheden biocide vanaf 20 mei 2016 (datum van registratieplicht) tot en met eind december 2016. Voor 2017 zal een gebruiker dus aangifte doen in laatste kwartaal voor de periode 1.1.2017 tot 31.12.2017.

 

 

RELEVANTE INFO – FOD VVV en Leefmilieu

www.health.belgium.be

www.helpdeskdppc.be (Opgelet: Dit is de link naar de vernieuwde helpdesk van de Dienst Productbeleid en Chemische stoffen. Oude contactadressen zullen op termijn verdwijnen en sinds 31/10 is telefonische ondersteuning enkel nog mogelijk na indiening van een volledig ticketformulier via deze website)

 

← Terug naar overzicht